Một câu chuyện đời thường về nổi lo học phí cho con học đại học và lời khuyên về việc chuẩn bị kế hoạch tài chính giáo dục cho con cái từ Anh Văn Phòng.
Một buổi sáng cà phê và những suy tư về tương lai
Chào bạn, độc giả thân thiết của tôi. Lại một tuần làm việc nữa trôi qua, và chỉ còn vài ngày nữa là chúng ta kết thúc tháng 6. Bạn có tin được không? Vậy là năm 2026 cũng đã đi qua được một nửa chặng đường rồi. Thời gian trôi nhanh như một cái chớp mắt, khiến chúng ta đôi khi giật mình nhìn lại những dự định còn dang dở.
Hôm qua, tôi có ghé qua quán cà phê quen thuộc trước giờ làm. Đang ngồi lướt điện thoại, tôi tình cờ nghe được một câu chuyện từ bàn bên cạnh – một cuộc trò chuyện đầy trăn trở của một người cha dành cho con gái. Câu chuyện ấy cứ ám ảnh tôi mãi, thôi thúc tôi phải viết vài dòng chia sẻ cùng bạn.
Câu chuyện cho con học đại học: “Ba không có đủ tiền để lo cho con…”
Đó là một ông Bác chắc ngoài 50 tuổi. Qua điện thoại, tôi nghe bác nói với con gái mình về việc vào Đại học. Giọng bác nghẹn lại: “Ba biết con ham học, nhưng giờ ba già rồi, mắt mờ không đi chụp hình thuê cho người ta được nữa. Mỗi năm học phí mấy chục triệu, ba mẹ thực sự không lo nổi đâu con ạ”.
Bác phân tích cho con rằng, ở Trà Vinh mình (nay là Vĩnh Long, nhưng người Trà Vinh vẫn quen gọi với tên cũ), đi làm thêm cũng chỉ kiếm được 1-2 triệu một tháng, chỉ đủ tiền ăn, làm sao lo được học phí mười mấy hai mươi triệu một kỳ. Bác khuyên con nên đi làm công nhân, mỗi tháng 4-5 triệu để tự lo cho bản thân, thay vì theo đuổi giấc mơ đại học rồi giữa chừng phải bỏ vì thiếu kinh phí.
Sự thấu hiểu và góc nhìn từ thực tế
Lúc đầu nghe bác khuyên con đừng đi học, tôi định bụng sẽ lại gần để cổ vũ bác nên cho con đi. Nhưng nghe đến đoạn sau, tôi lặng người và đặt mình vào hoàn cảnh của bác. Tôi hiểu cảm giác đó – cảm giác lực bất tòng tâm của một người cha khi đứng trước tương lai của con mình.
Nhìn lại quá khứ: Khi việc đi học là một cuộc “đánh cược”
Nhớ lại ngày xưa, gia đình tôi là người đầu tiên trong dòng họ nội ngoại cho con theo học sau lớp 12. Hồi đó, nhà tôi cũng chỉ ở mức khá, nhưng so với nhà Bác hay nhà Dì thì vẫn chưa bằng. Vậy mà những gia đình khá giả hơn lại không cho con đi học cao.
Họ nói ra nói vào nhiều lắm: “Cho đi học cho lắm rồi cũng bán sạch đất thôi”. Nhưng cha mẹ tôi chỉ lặng lặng làm lụng, mặc kệ lời dèm pha để tiếp tục nuôi tôi và em tôi ăn học.
Sự khác biệt giữa học phí “ngày ấy” và “bây giờ”
Thời của tôi, vấn đề lớn nhất là tiền ăn ở, sinh hoạt hằng ngày, chứ học phí thực sự không đáng là bao. Tôi nhớ mỗi học kỳ chỉ khoảng 1 đến 2 triệu đồng.
Nhưng sau khi nghe câu chuyện của ông Bác kia, tôi có tìm hiểu thử và thực sự giật mình. Với chính sách tự chủ giáo dục hiện nay, học phí tại các trường đại học đã tăng vọt. Con số mười mấy, hai mươi triệu một học kỳ (thậm chí cao hơn ở các ngành đặc thù) thực sự là một bài toán hóc búa cho những gia đình lao động.
Tại sao chúng ta cần chuẩn bị kế hoạch giáo dục cho con ngay từ bây giờ?
Từ câu chuyện buồn ở quán cà phê, tôi nhận ra rằng: Tương lai của con cái không thể chỉ dựa vào sự hy vọng, mà phải dựa vào sự chuẩn bị.
1. Xây dựng quỹ giáo dục càng sớm càng tốt
Chúng ta không thể đợi đến khi con nhận giấy báo nhập học mới đi vay mượn. Hãy bắt đầu tiết kiệm từ khi con còn nhỏ. Có thể là một tài khoản tiết kiệm định kỳ, bảo hiểm nhân thọ có quyền lợi giáo dục, hoặc các danh mục đầu tư dài hạn.
2. Định hướng nghề nghiệp thực tế
Đại học không phải là con đường duy nhất. Nếu điều kiện kinh tế quá khó khăn, chúng ta có thể hướng con học nghề, cao đẳng hoặc các chương trình liên kết. Quan trọng nhất là con có một cái nghề vững chắc để tự nuôi sống bản thân.
3. Trang bị kỹ năng tự học và săn học bổng
Hãy khuyến khích con học ngoại ngữ và các kỹ năng mềm từ sớm. Trong thời đại này, học bổng chính là “cứu cánh” lớn nhất cho những gia đình hiếu học nhưng khó khăn về tài chính.
Lời kết từ Anh Văn Phòng
Bạn ạ, câu chuyện của ông Bác ở Trà Vinh có lẽ cũng là nỗi niềm chung của rất nhiều bậc cha mẹ hiện nay. Chúng ta ai cũng muốn con mình có một tương lai tươi sáng hơn đời mình, nhưng thực tế cơm áo gạo tiền đôi khi quá khắc nghiệt.
Chính vì vậy, tôi hy vọng rằng qua bài chia sẻ này, chúng ta – những người làm cha, làm mẹ – hãy ngồi lại và cùng nhau lên một kế hoạch tài chính thật nghiêm túc cho giáo dục. Đừng để vì sự thiếu chuẩn bị của người lớn mà làm dở dang giấc mơ của con trẻ.
Hẹn gặp lại bạn ở các bài viết sau trên “Góc đời thường”!
Bạn có dự định hay kế hoạch gì cho việc học hành của các bé nhà mình sau này chưa? Hãy để lại bình luận bên dưới để chúng ta cùng thảo luận và học hỏi kinh nghiệm của nhau nhé!
