Gặp khó khăn trong việc phân biệt Cần và Muốn? Bài tập đơn giản này sẽ giúp bạn nhận ra các khoản chi tiêu không cần thiết và cắt giảm tới 50% một cách dễ dàng.
Hôm trước, lướt web thấy mẫu điện thoại mới ra mắt, camera siêu nét, thiết kế thì khỏi chê. Trong một khoảnh khắc, đầu tôi nảy số: “Điện thoại mình cũng cũ rồi, chậm rì, chụp ảnh xấu. Cần phải nâng cấp thôi!”. Tôi đã suýt nữa click vào nút “Trả góp 0%” nếu không có một giọng nói nhỏ trong đầu vang lên: “Khoan đã, mày cần nó, hay mày muốn nó?”.
Câu hỏi đó như một gáo nước lạnh, giúp tôi tỉnh táo ngay lập tức. Bạn có thấy quen không? Ranh giới giữa một nhu cầu chính đáng và một mong muốn nhất thời đôi khi mong manh đến lạ. Đây chính là “lỗ hổng” lớn nhất khiến ví tiền của chúng ta cứ bốc hơi dù đã cố gắng tiết kiệm.
Ở bài viết trước, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về Chủ nghĩa tối giản cho người mới và cốt lõi của lối sống đó chính là khả năng phân biệt ‘Cần’ và ‘Muốn’. Hôm nay, chúng ta sẽ đi sâu vào kỹ năng này qua một bài tập cực kỳ đơn giản nhưng có thể giúp bạn cắt giảm chi tiêu một cách đáng kinh ngạc.
Tại sao việc phân biệt ‘Cần’ và ‘Muốn’ lại là “chìa khóa vàng”?
Hiểu đơn giản thế này:
- CẦN (Needs): Là những thứ thiết yếu bạn không thể sống thiếu. Chúng là nền tảng cho sự sinh tồn và phát triển của bạn: đồ ăn, nước uống, nhà ở, quần áo cơ bản để đi làm, chi phí đi lại tối thiểu.
- MUỐN (Wants): Là tất cả những thứ còn lại. Chúng làm cuộc sống thú vị hơn nhưng không phải là yếu tố sống còn: ly trà sữa mỗi chiều, chiếc điện thoại đời mới nhất, đôi giày hiệu, chuyến du lịch sang chảnh, bữa tối ở nhà hàng đắt tiền…
Khi không thể phân biệt Cần và Muốn, chúng ta có xu hướng tự hợp lý hóa những cái “Muốn” thành cái “Cần”. Và đó là lúc kế hoạch quản lý tài chính cá nhân của bạn bắt đầu sụp đổ. Nhận diện được chúng chính là bước đầu tiên để bạn giành lại quyền kiểm soát ví tiền của mình.
Bài tập thực hành: “Phiên tòa tài chính” giúp cắt giảm chi tiêu
Nào, hãy cùng tôi trở thành một “quan tòa” công tâm với chính những khoản chi của mình. Bài tập này chỉ mất khoảng 30 phút vào cuối tuần nhưng hiệu quả thì cực kỳ bất ngờ.
Bước 1: Trở thành “thám tử” ghi chép mọi chi tiêu
Bạn không thể quản lý thứ bạn không đo lường. Hãy dành ra 1 tuần, ghi lại TẤT CẢ mọi khoản chi, dù là nhỏ nhất. Từ tiền gửi xe 5k, ly cà phê 30k, đến bữa ăn trưa 50k. Bạn có thể dùng sổ tay hoặc các app ghi chép chi tiêu trên điện thoại.
Đây là bước thu thập “bằng chứng” quan trọng nhất. Hãy thật trung thực với chính mình nhé!
Bước 2: Mở “phiên tòa” phân định Cần và Muốn
Sau 1 tuần, hãy kẻ một bảng gồm 2 cột: CẦN và MUỐN. Bây giờ, hãy đi qua từng khoản chi bạn đã ghi lại và đặt nó vào đúng cột.
Đây là lúc bạn cần làm một vị quan tòa nghiêm khắc.
- Tiền cơm trưa văn phòng 50k? –> CẦN (để có năng lượng làm việc).
- Ly trà sữa trân châu sau bữa trưa 45k? –> MUỐN.
- Tiền xăng xe đi làm cả tuần 100k? –> CẦN.
- Cuốc xe ôm công nghệ vì lười đi bộ ra bến xe bus 20k? –> MUỐN.
- Chiếc áo phông đang sale 50% trên mạng 150k? –> Gần như chắc chắn là MUỐN.
Hãy thật dứt khoát. Bạn sẽ bất ngờ khi thấy cột “MUỐN” dài đến thế nào đâu.
Bước 3: Ra “phán quyết” và cắt giảm chi tiêu không cần thiết
Bây giờ, hãy cộng tổng số tiền trong cột “MUỐN”. Con số đó có làm bạn giật mình không? Đó chính là số tiền bạn có thể tiết kiệm hiệu quả hơn rất nhiều.
Giờ là lúc ra phán quyết! Với mỗi khoản trong cột “MUỐN”, hãy tự hỏi:
- Mình có thể cắt bỏ hoàn toàn không?
- Nếu không, mình có thể giảm tần suất không? (ví dụ: trà sữa từ 5 lần/tuần xuống 1-2 lần/tuần)
- Có giải pháp thay thế nào rẻ hơn không? (ví dụ: tự pha cà phê mang đi làm)
Hãy đặt mục tiêu cắt giảm 50% chi tiêu trong cột “MUỐN”. Ví dụ, nếu tổng chi cho “MUỐN” của bạn là 2.000.000đ/tháng, hãy đặt mục tiêu tháng sau chỉ chi 1.000.000đ cho chúng. Bạn sẽ thấy ngay 1.000.000đ dư ra để làm việc khác.
Lời kết từ Anh Văn Phòng
Phân biệt ‘Cần’ và ‘Muốn’ không phải là để chúng ta sống một cuộc đời khắc khổ, từ bỏ mọi niềm vui. Nó là một bài tập tài chính giúp chúng ta trở nên tỉnh táo và sáng suốt hơn. Nó giúp ta đảm bảo những đồng tiền mồ hôi nước mắt được chi cho những thứ thật sự xứng đáng, phục vụ cho mục tiêu lớn lao của cuộc đời.
Khi bạn làm chủ được kỹ năng này, việc tiết kiệm sẽ không còn là gánh nặng, mà trở thành một lựa chọn tự nhiên, một phần trong lối sống chi tiêu có chủ đích của bạn.
Và số tiền bạn vừa tiết kiệm được từ việc cắt giảm những cái ‘Muốn’ đó… dù chỉ là 10.000đ hay 20.000đ mỗi ngày, chính là ‘viên gạch’ đầu tiên để xây dựng một thói quen tài chính bền vững. Đó cũng chính là chủ đề mà chúng ta sẽ khám phá trong bài viết tiếp theo: [Sức mạnh của thói quen nhỏ: Bắt đầu tiết kiệm chỉ với 10.000đ/ngày ngay hôm nay].
Bạn đã thử ghi chép chi tiêu của mình chưa? Khoản “MUỐN” nào đang ngốn của bạn nhiều tiền nhất? Hãy chia sẻ ở phần bình luận nhé!
