Margin là gì? Bài viết giải thích đơn giản về vay ký quỹ (margin), rủi ro call margin và lý do tại sao nhà đầu tư dài hạn như tôi không bao giờ sử dụng công cụ này.
Tuần làm việc vừa rồi của bạn thế nào? Hy vọng mọi thứ đều suôn sẻ nhé.
Trong bài viết trước, chúng ta đã cùng nhau hoàn thiện mảnh ghép cuối cùng trong danh mục đầu tư – 10% tiền mặt dự phòng, “vũ khí bí mật” chờ thị trường giảm sâu. Vậy là bức tranh phân bổ tài sản 60-20-10-10 của tôi đã hoàn chỉnh.
Nhưng bạn biết không, trên thị trường còn có một công cụ trái ngược hoàn toàn với “tiền mặt dự phòng”. Thay vì dùng tiền mình có, nó cho phép bạn dùng tiền… mình không có. Vâng, hôm nay tôi muốn nói về Margin. Bài viết này sẽ không phải là hướng dẫn sử dụng, mà là góc nhìn của tôi về Margin là gì, và tại sao sau khi hiểu rõ, tôi quyết định sẽ không bao giờ chạm vào nó.
Margin là gì? Định nghĩa theo cách hiểu của Anh Văn Phòng
Margin (hay còn gọi là vay ký quỹ) hiểu đơn giản là: Bạn vay tiền của công ty chứng khoán để mua thêm cổ phiếu, và dùng chính số cổ phiếu bạn đang có làm tài sản thế chấp.
Nghe có vẻ hấp dẫn đúng không? Hãy xem một ví dụ gần gũi nhé.
Một ví dụ đơn giản để hiểu rõ về Margin
Giả sử, bạn có 100 triệu đồng và muốn mua cổ phiếu A giá 100.000đ/cổ phiếu.
- Không dùng Margin: Bạn mua được 1.000 cổ phiếu A.
- Dùng Margin 1:1: Công ty chứng khoán cho bạn vay thêm 100 triệu. Tổng cộng bạn có 200 triệu và mua được 2.000 cổ phiếu A.
Lúc này, đòn bẩy tài chính đã được kích hoạt. Chuyện gì sẽ xảy ra tiếp theo?
Hai kịch bản của một “Ván cược” Margin
Kịch bản màu hồng: Khi thị trường ủng hộ
Giả sử cổ phiếu A tăng giá 50%, lên 150.000đ/cổ phiếu.
- Không dùng Margin: Tài sản của bạn là: 1.000 CP x 150.000đ = 150 triệu. Lãi 50 triệu (tương đương 50% trên vốn gốc).
- Dùng Margin: Tài sản của bạn là: 2.000 CP x 150.000đ = 300 triệu. Sau khi trừ đi 100 triệu vay công ty chứng khoán (chưa tính lãi vay), bạn còn 200 triệu. Lãi 100 triệu (tương đương 100% trên vốn gốc).
Quá tuyệt vời! Lợi nhuận được nhân đôi. Đây chính là mặt ngọt ngào của Margin, là lý do tại sao nó có sức cám dỗ mãnh liệt đến vậy.
Kịch bản địa ngục: Khi “Call Margin” réo tên
Đây là phần đáng sợ nhất và là lý do tôi viết bài này. Giờ, giả sử cổ phiếu A không tăng mà giảm 30%, còn 70.000đ/cổ phiếu.
- Không dùng Margin: Tài sản của bạn là: 1.000 CP x 70.000đ = 70 triệu. Lỗ 30 triệu (tương đương 30%). Bạn vẫn còn 70 triệu và có thể kiên nhẫn chờ cổ phiếu hồi giá.
- Dùng Margin: Tài sản của bạn là: 2.000 CP x 70.000đ = 140 triệu.
Lúc này, công ty chứng khoán sẽ “gõ cửa”. Họ thấy rằng giá trị tài sản thế chấp (140 triệu) đang giảm xuống quá gần khoản vay (100 triệu). Họ sẽ yêu cầu bạn phải nạp thêm tiền vào để duy trì tỷ lệ an toàn. Yêu cầu này được gọi là “Call Margin”.
Nếu bạn không có tiền nạp thêm, công ty chứng khoán sẽ tự động bán giải chấp cổ phiếu của bạn để thu hồi nợ.
Giả sử họ bán ra ở giá 70.000đ. Họ thu về 140 triệu, lấy lại 100 triệu tiền gốc + lãi vay, phần còn lại trả cho bạn. Kết quả là bạn mất gần hết vốn, không còn cổ phiếu để “chờ về bờ”.
Đây chính là bi kịch “cháy tài khoản” mà bạn thường nghe trên các diễn đàn chứng khoán.
4 lý do tôi sẽ KHÔNG BAO GIỜ dùng Margin
Sau khi hiểu rõ bản chất, tôi nhận ra Margin hoàn toàn đi ngược lại triết lý đầu tư dài hạn, an toàn và bình an của mình. Trong bài viết về 14 nguyên tắc đầu tư “Bất di bất dịch” trên hành trình tài chính của tôi, nguyên tắc số 3 tôi cũng đã chia sẻ.
#1 Giết chết sự kiên nhẫn
Triết lý của tôi là đầu tư dài hạn, mua và nắm giữ những tài sản tốt qua nhiều năm. Margin lại buộc tôi phải đúng trong ngắn hạn. Nếu thị trường giảm, tôi không có quyền được “gồng lỗ” và chờ đợi. Áp lực phải trả lãi và nguy cơ call margin sẽ buộc tôi phải bán ra, phá vỡ hoàn toàn kế hoạch dài hạn.
#2 Biến đầu tư thành đánh bạc
Khi dùng Margin, tôi không còn tập trung vào giá trị nội tại của doanh nghiệp nữa. Mối quan tâm duy nhất của tôi sẽ là biến động giá hàng ngày. Tôi sẽ trở thành một con bạc, cầu nguyện thị trường đi đúng hướng mình đặt cược. Điều này đi ngược lại hoàn toàn việc đầu tư vào tương lai của một doanh nghiệp.
#3 Tăng áp lực tâm lý không cần thiết
Công việc chính của tôi đã đủ căng thẳng rồi. Tôi không muốn mang thêm áp lực từ những khoản nợ đầu tư về nhà, mất ăn mất ngủ vì lo sợ một cuộc “call margin”. Mục tiêu của tôi là đầu tư để ngủ ngon hơn, không phải để thức trắng đêm nhìn bảng điện.
#4 Rủi ro “mất cả chì lẫn chài”
Với việc không dùng Margin, dù thị trường có sập 50%, tôi vẫn còn 50% tài sản và cơ hội làm lại. Nhưng với Margin, một cú sập có thể khiến tôi mất trắng, thậm chí âm vào vốn. Rủi ro này là quá lớn và không đáng để đánh đổi.
Lời kết từ Anh Văn Phòng
Bạn thân mến, tôi biết rằng cám dỗ từ việc làm giàu nhanh chóng là rất lớn. Margin, với khả năng khuếch đại lợi nhuận, chính là hiện thân của cám dỗ đó. Có thể sẽ có những người dùng Margin và trở nên giàu có, nhưng tôi tin chắc rằng số người “cháy tài khoản” vì nó còn nhiều hơn gấp bội.
Với một người theo trường phái đầu tư dài hạn, an toàn và bền vững như tôi và bạn, Margin là một công cụ không cần thiết và cực kỳ nguy hiểm. Chúng ta không cần phải thắng mọi trận đánh trong ngắn hạn. Chúng ta chỉ cần đảm bảo rằng mình sẽ không bao giờ bị loại khỏi cuộc chơi và kiên nhẫn đi đến cuối con đường.
Hãy nhớ rằng, con đường làm giàu chậm rãi nhưng chắc chắn vẫn tốt hơn gấp ngàn lần con đường làm giàu nhanh chóng nhưng có nguy cơ mất trắng.
Hy vọng qua bài viết này, bạn đã có một cái nhìn rõ ràng về Margin là gì và tự đưa ra được quyết định cho riêng mình. Hẹn gặp lại bạn trong các bài viết chia sẻ tiếp sau nhé!.
Bạn đã bao giờ nhận được lời mời sử dụng Margin từ công ty chứng khoán chưa? Suy nghĩ của bạn về công cụ này như thế nào? Hãy chia sẻ ở phần bình luận bên dưới nhé!
