Bạn muốn mua trái phiếu doanh nghiệp? Đây là 5 tiêu chí chọn mua trái phiếu an toàn: xếp hạng tín nhiệm, tài sản đảm bảo, sức khỏe doanh nghiệp… để bạn tự tin “chọn mặt gửi vàng”.
Trong bài viết trước, chúng ta đã “lật bài ngửa” về Trái phiếu Doanh nghiệp – một con dao hai lưỡi với một bên là lãi suất hấp dẫn, một bên là những rủi ro “chết người” như vỡ nợ.
Sau khi đọc xong, nhiều bạn sẽ có hai luồng suy nghĩ: một là “Thôi, sợ quá, tránh xa cho lành!”, hai là “Lãi suất cao vẫn hấp dẫn, nhưng làm sao để né được những trái phiếu ‘dỏm’?”. Nếu bạn thuộc luồng suy nghĩ thứ hai, thì bài viết này là dành cho bạn.
Đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp không phải là nhắm mắt chọn bừa. Nó giống như việc bạn cho một người lạ vay một số tiền lớn. Bạn không thể chỉ nghe lời họ hứa hẹn, bạn phải “soi” thật kỹ xem họ là ai. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau học cách “soi” với 5 tiêu chí chọn mua trái phiếu doanh nghiệp an toàn, giúp bạn tự tin hơn khi “chọn mặt gửi vàng”.
Tiêu chí #1: Soi “Sơ yếu lý lịch” – Doanh nghiệp phát hành trái phiếu này là ai?
Đây là câu hỏi đầu tiên và quan trọng nhất. Bạn đang cho ai vay tiền?
- Họ là ai? Đó là một tập đoàn đầu ngành với lịch sử hàng chục năm (Vinamilk, FPT, Masan…) hay một công ty “tên lạ hoắc” mới thành lập được vài năm?
- Họ kinh doanh ngành gì? Ngành nghề đó có ổn định không (hàng tiêu dùng, điện, nước…) hay biến động mạnh theo chu kỳ (bất động sản, xây dựng…)?
- Họ có “phốt” gì không? Hãy dành 15 phút lên Google gõ tên công ty đó kèm theo các từ khóa như “lùm xùm”, “kiện tụng”, “chậm trả nợ”… để xem “nhân cách” của họ trong quá khứ.
Một doanh nghiệp đầu ngành, có lịch sử lâu đời và hoạt động trong lĩnh vực ổn định luôn là một lựa chọn an toàn hơn rất nhiều.
Tiêu chí #2: Soi “Bằng khen” – Được xếp hạng tín nhiệm như thế nào?
Nếu “sơ yếu lý lịch” là do doanh nghiệp tự khai, thì xếp hạng tín nhiệm chính là “bằng khen”, là sự đánh giá khách quan từ một bên thứ ba độc lập (như FiinRatings, Saigon Ratings tại Việt Nam).
Các tổ chức này sẽ phân tích sâu về sức khỏe tài chính, khả năng trả nợ của doanh nghiệp và đưa ra một “điểm số” tín nhiệm (ví dụ: AAA, AA, A, BBB, BB…).
- AAA, AA, A: Doanh nghiệp có khả năng trả nợ rất tốt, rủi ro thấp. -> An toàn cao.
- BBB, BB, B: Khả năng trả nợ ở mức trung bình, có yếu tố rủi ro. -> Cân nhắc.
- CCC trở xuống: Rủi ro vỡ nợ cao. -> NÉ GẤP!
Kinh nghiệm mua trái phiếu cho người không chuyên là: Ưu tiên tuyệt đối những trái phiếu có xếp hạng tín nhiệm từ A trở lên. Nếu một trái phiếu không có thông tin này, đó đã là một “red flag” (cờ đỏ báo hiệu nguy hiểm).
Tiêu chí #3: Soi “Của để dành” – Có tài sản đảm bảo không?
Đây là “phương án B” của bạn. Nếu doanh nghiệp không may vỡ nợ, họ sẽ lấy gì để trả tiền cho bạn?
- Trái phiếu có tài sản đảm bảo: Doanh nghiệp sẽ dùng một tài sản cụ thể (bất động sản, cổ phiếu, máy móc…) để thế chấp cho lô trái phiếu đó. Nếu họ vỡ nợ, các tài sản này sẽ được thanh lý để ưu tiên trả nợ cho trái chủ (là bạn).
- Trái phiếu không có tài sản đảm bảo: Dựa hoàn toàn vào uy tín doanh nghiệp. Rủi ro cực kỳ cao.
Một trái phiếu doanh nghiệp an toàn luôn là loại có tài sản đảm bảo rõ ràng, minh bạch và có giá trị lớn hơn tổng giá trị lô trái phiếu phát hành.
Tiêu chí #4: Soi “Ví tiền” – Sức khỏe tài chính của doanh nghiệp bạn lựa chọn
Tiêu chí này hơi “khó nhằn” hơn một chút, nhưng nếu bạn chịu khó tìm hiểu, bạn sẽ có một lợi thế rất lớn. Hãy tìm đọc “Bản cáo bạch” của đợt phát hành trái phiếu và chú ý đến vài điểm sau:
- Mục đích sử dụng vốn: Họ vay tiền của bạn để làm gì? Để mở rộng sản xuất kinh doanh (tốt), hay để đảo nợ cũ (cần cẩn trọng)?
- Tình hình kinh doanh: Doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp có tăng trưởng đều đặn trong 3-5 năm qua không?
- Tỷ lệ Nợ/Vốn chủ sở hữu: Tỷ lệ càng cao chứng tỏ công ty đang vay nợ rất nhiều, rủi ro càng lớn.
Bạn không cần phải là chuyên gia, chỉ cần tìm và đọc những con số này để có một cảm nhận chung về “sức khỏe” của người bạn định cho vay.
Tiêu chí #5: Soi “Người giới thiệu” – Tổ chức phát hành và bảo lãnh
Ai là người đứng ra “mai mối” và “bảo kê” cho thương vụ này?
- Tổ chức tư vấn phát hành: Thường là các công ty chứng khoán lớn (SSI, VnDirect, TCBS…). Các công ty uy tín thường sẽ thẩm định doanh nghiệp kỹ lưỡng hơn trước khi đứng ra phát hành.
- Tổ chức bảo lãnh thanh toán (nếu có): Đây là một “tấm khiên” cực mạnh. Một ngân hàng hoặc một định chế tài chính khác sẽ đứng ra cam kết trả nợ thay cho doanh nghiệp nếu họ mất khả năng thanh toán. Những trái phiếu có bảo lãnh thanh toán (đặc biệt là từ các ngân hàng lớn) có độ an toàn tăng lên rất nhiều.
Lời kết từ Anh Văn Phòng
Việc áp dụng 5 tiêu chí chọn mua trái phiếu doanh nghiệp này giống như bạn đang tự trang bị cho mình một “máy quét rủi ro”. Nó giúp bạn lọc ra những trái phiếu “sáng” hơn trong một thị trường đầy rẫy những lời mời chào hấp dẫn.
Hãy nhớ rằng, với trái phiếu, ưu tiên số một của chúng ta là AN TOÀN, lợi nhuận chỉ đứng thứ hai. Đừng bao giờ bị mờ mắt bởi những con số lãi suất 15-20%/năm mà bỏ qua việc thẩm định. Một trái phiếu doanh nghiệp an toàn với lãi suất 9-10% vẫn tốt hơn vạn lần một trái phiếu rủi ro với lãi suất 15% mà có thể khiến bạn mất cả chì lẫn chài.
Ngoài tiết kiệm, vàng, trái phiếu, thị trường còn có một sản phẩm tài chính khác rất phổ biến, một sự kết hợp “2 trong 1” giữa bảo vệ và đầu tư. Đó là Bảo hiểm liên kết đầu tư. Liệu đây có phải là một lựa chọn tốt? Hãy cùng nhau tìm hiểu trong bài viết tiếp theo [Bảo hiểm liên kết đầu tư (ULIP): ‘Món hời’ 2-trong-1 hay một cái bẫy cần tránh?].
Khi được mời chào mua trái phiếu, bạn thường quan tâm nhất đến tiêu chí nào? Bạn có kinh nghiệm về kênh đầu tư này không? Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn ở phần bình luận nhé!
