Bạn muốn đầu tư an toàn tuyệt đối? Hãy tìm hiểu trái phiếu Chính phủ. Bài viết giải thích đơn giản trái phiếu Chính phủ là gì, ưu nhược điểm và cách mua để bạn có một kênh trú ẩn an toàn.
Trong những bài viết trước, chúng ta đã cùng nhau đi “săn” lãi suất Chứng chỉ tiền gửi và biết cách tối ưu từng đồng lãi trong các kênh an toàn. Về cơ bản, khi gửi tiết kiệm hay mua CD, là bạn đang cho ngân hàng vay tiền.
Hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu một hình thức “cho vay” khác, ở một đẳng cấp cao hơn, an toàn hơn và được mệnh danh là “vùng đất bất khả xâm phạm” trong giới đầu tư. Đó chính là Trái phiếu Chính phủ.
Nghe thì có vẻ “vĩ mô” và xa vời, nhưng thực chất nó lại là một kênh đầu tư cực kỳ đơn giản và an toàn mà bất kỳ ai cũng nên biết. Vậy, trái phiếu Chính phủ là gì và tại sao nó lại được coi là ‘an toàn tuyệt đối’? Hãy cùng tìm hiểu ngay sau đây!
Trái phiếu Chính phủ là gì? Hiểu trong 30 giây
Hãy hình dung thế này: Khi Chính phủ cần tiền để xây dựng đường cao tốc, bệnh viện, trường học… họ sẽ phát hành một loại “giấy ghi nợ” đặc biệt và bán cho người dân, các tổ chức. Loại giấy ghi nợ đó chính là Trái phiếu Chính phủ.
Khi bạn mua trái phiếu này, bạn đang trở thành chủ nợ của Chính phủ.
- Người vay: Chính phủ (thông qua Kho bạc Nhà nước hoặc Ngân hàng Phát triển).
- Người cho vay: Là bạn.
- Cam kết: Chính phủ cam kết sẽ trả cho bạn một khoản lãi suất cố định (gọi là lãi suất coupon) định kỳ và hoàn trả đầy đủ tiền gốc khi trái phiếu đáo hạn.
Tại sao nó lại được mệnh danh là “An toàn tuyệt đối”?
Đây chính là điểm ăn tiền của kênh đầu tư này. Sự an toàn của Trái phiếu Chính phủ đến từ uy tín của người đi vay.
- Ngân hàng có thể phá sản không? Có, dù rất hiếm.
- Doanh nghiệp có thể phá sản không? Có, thường xuyên.
- Chính phủ có thể phá sản không? Rủi ro này gần như bằng 0. Một quốc gia có quyền lực tối cao, có khả năng thu thuế và thậm chí là in thêm tiền để trả nợ.
Vì vậy, đầu tư trái phiếu Chính phủ được coi là kênh đầu tư phi rủi ro (risk-free). Bạn gần như chắc chắn 100% sẽ nhận lại được cả gốc lẫn lãi đúng hẹn. Đây là “thành trì” an toàn nhất trong mọi danh mục đầu tư.
Ưu và Nhược điểm của Trái phiếu Chính phủ
Ưu điểm:
- An toàn bậc nhất: Như đã nói, đây là kênh đầu tư gần như không có rủi ro vỡ nợ.
- Lợi nhuận ổn định và dự đoán được: Bạn biết chính xác mình sẽ nhận được bao nhiêu tiền lãi và khi nào. Lãi suất trái phiếu Chính phủ thường được trả định kỳ 6 tháng hoặc 1 năm một lần, tạo ra một dòng thu nhập thụ động đều đặn.
- Lãi suất thường cao hơn tiết kiệm một chút (ở các kỳ hạn dài): Để thu hút vốn dài hạn, lãi suất TPCP kỳ hạn 10 năm, 15 năm thường sẽ nhỉnh hơn so với lãi suất tiết kiệm cùng kỳ hạn.
- Miễn thuế thu nhập cá nhân: Tiền lãi bạn nhận được từ TPCP sẽ không phải đóng thuế TNCN, trong khi tiền lãi từ tiết kiệm thì có (dù hiện tại đang được miễn).
Nhược điểm:
- Lợi nhuận thấp so với các kênh khác: Đổi lại cho sự an toàn tuyệt đối là một mức lợi nhuận khiêm tốn. Nó chắc chắn không thể giúp bạn làm giàu nhanh như cổ phiếu.
- Khó tiếp cận với nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ: Trước đây, TPCP chủ yếu được bán cho các tổ chức lớn (ngân hàng, công ty bảo hiểm, quỹ đầu tư) với mệnh giá rất lớn. Tuy nhiên, ngày nay việc này đã dễ dàng hơn.
- Kỳ hạn dài: Các loại TPCP phổ biến thường có kỳ hạn từ 5 năm, 10 năm, 15 năm… không phù hợp với những người cần sự linh hoạt.
So sánh nhanh: Trái phiếu Chính phủ vs. Gửi tiết kiệm
| TIÊU CHÍ | GỬI TIẾT KIỆM | TRÁI PHIẾU CHÍNH PHỦ |
|---|---|---|
| Độ an toàn | Rất cao | CAO NHẤT |
| Bên vay tiền | Ngân hàng thương mại | Chính phủ |
| Lợi nhuận | Tốt ở kỳ hạn ngắn | Tốt hơn ở kỳ hạn dài (>5 năm) |
| Kỳ hạn | Linh hoạt (từ 1 tháng) | Thường dài (từ 5 năm trở lên) |
| Thuế TNCN | Có (đang được miễn) | Không |
| Dành cho ai | Quỹ khẩn cấp, mục tiêu ngắn hạn | Đầu tư dài hạn, cực kỳ an toàn |
Làm thế nào để chúng ta có thể mua Trái phiếu Chính phủ?
Đây là câu hỏi quan trọng nhất. Nếu không có vài tỷ trong tay, làm sao chúng ta mua được? Tin vui là có 2 cách rất đơn giản:
- Mua trực tiếp tại Kho bạc Nhà nước: Bạn có thể theo dõi lịch phát hành và đến các điểm giao dịch của Kho bạc Nhà nước để mua. Tuy nhiên, cách này hơi tốn công và không phải lúc nào cũng có đợt phát hành cho cá nhân.
- Mua qua các Quỹ đầu tư Trái phiếu (Cách dễ nhất): Đây là lựa chọn hoàn hảo cho chúng ta. Bạn chỉ cần mua chứng chỉ của các quỹ chuyên đầu tư vào trái phiếu (như VFF của VinaCapital, TCBF của Techcombank…). Các quỹ này sẽ gom tiền của nhiều người để mua sỉ TPCP và các loại trái phiếu uy tín khác. Bạn có thể bắt đầu chỉ với vài triệu đồng.
Lời kết từ Anh Văn Phòng
Có nên mua trái phiếu Chính phủ không? Chắc chắn là CÓ, nếu bạn đang tìm kiếm một “mỏ neo” siêu an toàn cho con thuyền tài chính của mình. Nó không phải là “động cơ” tốc độ cao, nhưng nó là bộ phận giúp con thuyền của bạn không bị lật úp khi gặp bão tố. Trong một danh mục đầu tư đa dạng, việc có một phần là trái phiếu Chính phủ (hoặc quỹ trái phiếu) là một lựa chọn cực kỳ khôn ngoan.
Tuy nhiên, bên cạnh “người anh cả” Chính phủ, còn có một “người em” khác cũng phát hành trái phiếu, đó là các Doanh nghiệp. “Người em” này hứa hẹn một mức lãi suất hấp dẫn hơn nhiều, nhưng liệu có “ngoan ngoãn” và đáng tin cậy như “anh cả” hay không?
Hãy cùng nhau tìm hiểu trong bài viết tiếp theo [Trái phiếu Doanh nghiệp: Lãi suất hấp dẫn nhưng ẩn giấu rủi ro ‘chết người’].
Bạn nghĩ sao về Trái phiếu Chính phủ? Bạn có thấy nó là một kênh đầu tư nhàm chán hay là một thành trì an toàn cần thiết? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận bên dưới nhé!
